reklam
reklam
DOLAR 32,5234 % -0.01
EURO 35,0332 % 0.24
STERLIN 41,5134 % 0.17
FRANG 36,7992 % -0.03
ALTIN 2.434,90 % -0,02
BITCOIN 65.532,29 -0.155

“TERZİLİK SABIR İSTEYEN BİR İŞTİR”

Yayınlanma Tarihi : Güncelleme Tarihi :
reklam

Esnaf Röportajları serimizde pasaj içinde bir dükkanda terzilik yapan Neşe Raviş’e konuk olduk.

Dikiş makinesi ile
olan yolculuğu tekstil sektöründe başlayan Neşe Raviş, altı yıldır terzilik
yapıyor. Raviş, çalışmanın, sabrın ve yeteneğin terzilik mesleğinin olmazsa
olmazları olduğunu dile getirdi.

 Kendinizden bahseder misiniz?

İsmim Neşe Raviş. 52 yaşındayım. Tekstilde çalışıyordum.
Tanıdık vasıtasıyla altı sene önce terzide çalışmaya başladım. 

Terziler ne iş yapar?

Dikilecek kumaşı onu giyecek olanın ölçülerine, elbisenin
modeline göre biçme işidir.

Her şeyden önce, elbiseyi giyecek olanın vücut ölçüleri
alınır. Bunların başlıcası boyun, göğüs, bel, kalça çevresi, kol, ceket, etek,
ya da pantolon uzunluğu, eteğin, ya da pantolon paçasının genişliği. Bu ölçüler
alındıktan sonra kumaş bunlara göre kesilir. Hazır elbiseler için, çeşitli
tiplerin ölçü listeleri vardır, makastar kumaşı bunlara göre keser. Ayrıca,
gene belli ölçülere göre hazırlanmış kalıplar (patronlar) vardır; ev kadınları
bunlar arasından kendi vücutlarına uygun olanı seçerek elbiselerini ona göre
biçerler.

Kumaş biçildikten sonra sıra bu parçaların birbirine
eklenmesine gelir. Şimdi, terziliğin «dikiş» safhası başlamıştır. Dikiş başlı
başına bir sanattır, çeşitli bilgilere dayanır.

Elbisenin, daha tamamlanmadan, vücuda uygun gelip
gelmediğini anlamak için yapılan denemedir. Bu arada biçkide, dikişte kusur
varsa düzeltilir.

Tekstilde de
çalışmışsınız şimdi de terzilik yapıyorsunuz. Sizce terzilik sadece öğrenerek
yapılabilecek bir meslek mi yoksa yetenekte gerekir mi?

Otuz kırk yaşından sonra öğrenilmez. Genç yaşta öğrenmek
gerekir. Terzilikte eğitim şart.

Terziliği, diğer
esnaflardan ayıran bir yön var mı?

Terziliğin farklı yönü; terzilikte yaratıcı olmanız
gerekiyor. İnsanların isteklerini karşılayabilmek için yaratıcılık önemli.
Hemen bir fikir üretmelisiniz. Müşteri size dar, bol ya da eskimiş bir elbise
ile geldiğinde anında fikir üretip “Üzülme şurasını keseriz, burasını dikeriz”
deyip müşterinin talebini karşılamanız gerekiyor. İnsanları da bu şekilde mutlu
ve motive ediyorsunuz. Mesela bluzunun önü yandı, oraya hemen bir kuşak
yapıyoruz. Sevdiğiniz bir kıyafetinizin rengi çamaşır suyundan rengi açıldı
mesela. Hemen bir fikir üretip onu kurtartabilmelisiniz.

Günümüzde gençler,
terzilik gibi zanaat olan mesleklere pek yönelmiyor. Bu konu hakkında ne
düşünüyorsunuz?

Günümüzde en çok berber ve kuaförlerde çırak yetişiyor.  Terzilerde pek çırak yetişmiyor. Şu an sadece
mesleği terzilik olan geçimini yıllardır terzilik ile sağlayan insanlar bu işle
uğraşıyor. Gençlerden bir talep yok.

Bundan yıllar sonra
terzi ustası kalmadığında bu meslek silindiğinde durum ne olur?

Sektördeki her şey büyük firmalar, stilistler ve
fabrikalarda ilerleyeme başladı. İşler gün geçtikçe büyüdü ve büyümeye devam
ediyor. Ufak terzilere gerek kalmadı.

Bu mesleği öğrenirken
en çok zorlandığınınız işlem neydi?

En çok overlok yaparken ipleri geçirmeyi zor öğrendim. İplikli
Overlok Makinesinde dokuma kumaşlarda kenar temizlemek (sürfile yapmak)
amacıyla, triko ve yuvarlak örmelerde ise esas dikiş yapmada kullanılır.
Dikişin inceliği ve esnekliği nedeniyle tercih edilir. İki lüper ve bir iğne
ile yapılan üç iplikli overlok dikişinde üt ve alt lüper iplikleri fazla büküme
sahip olmayan ipliklerle düzgün görünümlü düz bir zincir oluşturur.

Dikiş paylarını keserek yapılan kenar temizleme dikişi, 3
iplikli overlok makinesi ile yapılır.

Kumaş özelliğine ve istenilen kalite standardına göre dikiş
genişliği ve dikiş sıklığı ayarları yapılır. Yapılan ayarlama ile büzgü de
alınabilir. Düz dikişi ve diğer işlemleri çok kolay öğrendim.

Düz dikiş nasıl
yapılır?

Dikiş dikmenin temeli olan düz dikiş, özellikle dikişe yeni
başlayanlar için çok da kolay değildir. 
Dikişe yeni başladıysanız, dümdüz bir şekilde dikebilmek için kendinize
zaman tanıyın. Makineniz, kumaşlarınız ve elleriniz arasındaki ilişki
geliştikçe dikiş becerileriniz de artacaktır.

 Düz dikebilmek için
söyleyecek tek bir şey olsaydı bu kesinlikle “İğne hareketlerini izlemeyin!”
olurdu. İlk ve en önemli kural bu. 
İğnenin aşağı yukarı hareketlerini izlemek yerine makine üzerinde yer
alan çizgileri takip edin.

Tüm makinelerde dikiş kılavuz çizgileri mevcuttur. Hem inch
olarak hem de cm olarak makine tabanında ve dişli plakasında çokça çizgi
göreceksiniz. Düz dikebilmek için kumaş kenarınızı bu çizgilerden birine denk
getirip takip edin. Gözünüz bu çizgileri çok iyi göremiyorsa alternatif olarak
renkli bant yapıştırabilirsiniz.

Öncelikle makinenizi masanızın kenarına çekerek, masanın
kenarına açısız düz bir şekilde konumlandırın. Oturduğunuz sandalyeyi de
makinenin tam önüne getirip düz pozisyonda rahat bir şekilde oturun ve
makinenizin ayak pedalını, oturma konumunuza göre ayağınızın ulaşabileceği bir
yere koyun.

Kumaşınızda işaretleme yapmaktan çekinmeyin. Üst dikişlerin
düz bir hatta ve  muntazam olması için,
kumaşın düz yüzünde suyla ya da ütüyle çıkan kalemleri kullanabilirsiniz.

Makinenizin kontrolü için kendinize zaman tanımanız, bunu
pratikle geliştirmeniz gerekir. Bu pratik gelişene kadar da makinenizi yavaş
kullanın. Hızlı dikmek çoğu zaman hataya sebep olacaktır. Yavaş diktiğinizde
müdahele edebilmeniz daha kolay olacaktır.

Tekstil fabrikası ve
terzi dükkanının kendine göre avantajları ve dezavantajları vardır. Sizce
bunlar nelerdir?

Fabrikalarda seri üretim oluyor. Fabrikada makine başına oturduğunuz
zaman kalmazsınız. Fabrika çalıştığım sürede hastalık sahibi oldum. Esnaflık
yapmaya başlayınca biraz rahatladım. Fabrikada çalıştığım dönemde bel fıtığı ve
boyun fıtığı rahatsızlıkları yaşadım.

Bu işi hiç
yapmasaydınız, hayalinizde olan bir meslek var mıydı?

Ticaret lisesi mezunuyum. Hayat şartlarından dolayı okuyup
ilerleyemedim. Okusaydım, memur olurdum. Memur olmayı da isterdim. Ama ekmek
paramı böylede kazanıyorum.

Esnaflığın iyi
yönleri nelerdir?

Birilerine yardımcı olarak insanların işlerini halletmek.
Müşteriler geliyor mesela “Burası delindi buraya ne yapabiliriz?” diyor. Hemen
bir çözüm üretiyorum. İnsanlara bu açıdan yardımcı olmak güzel bir şey bence.

Son günlerde yeni
alınan kıyafetlere mi tadilat yapıyorsunuz yoksa eski kıyafetleri mi tamir
ediyorsunuz?

Bugünlerde alım gücü azaldığı için eski kıyafetlere tadilat
yapıyoruz. Yaz mevsiminde düğünler olduğu için elbiseler üzerinde çalışıyoruz.
Kışında genelde tadilat oluyor.

Abiyelerde ne gibi
tadilat işlemleri yapılıyor?

Beden daraltma, abiyenizin, özellikle omuz, bel ve göğüs
bölgenize tam olarak uyması için beden daraltma işlemi yapılmaktadır. Beden
daraltma işleminin ölçülerinize göre yapılması ile birlikte abiyenizdeki bol
kısımlar yok edilmektedir. Bu işlem sayesinde abiyenizde kırışıklık oluşma
olasılığı da en az seviye indirilmektedir.

Beden küçültme işlemleri abiyenizin yapısı ve orijinalliği
bozulmadan son derece başarılı bir şekilde yapılmaktadır. Etek boyu ayarlaması,
kol boyu ayarlaması, kol daralması, omuz, bel ve göğüs bölgesinin bedeninize
uygun hale getirilmesi beden küçültme işlemleri esnasında yapılan çalışmaların
başında gelmektedir.

Fermuar tamiri ve değişimi, abiyenizde bulunan bütün
fermuarların onarımı ve değişimi en iyi şekilde yapılmaktadır.

Düğme ve ilik değişimi, abiyenizin rengine ve tarzına uygun
düğme dikimi-değişimi veya yeni ilik yapımı ve ilik kısımlarının onarımı için
bizimle irtibata geçebilirsiniz.

Astar değişimi ve tamiri, eski astarın yenilenmesi, astarın
deforme olmuş kısımlarının onarımı ve abiyenizin rengine uygun astar değişimi
başarılı şekilde yapılmaktadır.

Sıfırdan kıyafet
dikerken provanın önemi nedir?

Prova, bir giysiye son biçimini vermeden önce giysiyi
giyecek kişinin üzerinde yapılan düzeltmedir. Hazırlanan giysi kalıplarından
kıyafet kişiye giydirilir. Vücuda uygunluğu ve kullanılabilirliği kontrol
edilir. Giysinin potlukları giderilir, boyu ayarlanır. Giysideki dar ya da
geniş olan ölçüler ve asimetrik bedene göre duruşu düzenlenir. Kısaca giysi ile
onu giyecek kişinin bütünleşmesini sağladığı için provanın önemi büyüktür.

Dikim öncesi prova yapıldıktan sonra karşılaştırma
teknikleri ile alınan işaretler kumaşın diğer yüzüne geçirilir. Kumaşın cinsine
ve dikilen modelin özelliğine göre aşağıda sıralanan karşılaştırma
tekniklerinden uygun olanı seçilmelidir.

Prova sırasında kullanılacak malzemeleri işleme başlamadan
önce hazırlayınız.  Kişi provasını ya
ince bir iç giyim üzerinden ya da ten üzerinden yapınız.  Prova sırasında ön ve arka orta dikişlerin
düzgün duruşunu sağlayınız. Gerekli düzeltmeleri yaparak işaretleri alınız.

Dükkan giderlerini
göz önünde bulundurduğunuz ne gibi giderleriniz var?

Bizim giderlerimiz; iplik ve elektrik. Elektrik faturası çok
yüksek geliyor. 500 TL kira veriyoruz, elektrik faturası 800 TL geldi.  

Çırak yetiştirdiniz
mi ya da aileden biri terzilik öğrenmek istedi mi?

Hiç çırak yetiştirmedim. Kızımın bu işi yapmasını isterdim.
Bir zamanlar terziliğe eğilimi oldu. Birlikte yaptık. Ama çabuk sıkıldı.
Sıkılmaması lazım, terzilik çok sabır isteyen bir iş. Herkesin isteklerini
karşılamak kolay değil. İnsanlar bazen olmayacak şeyler istiyorlar.

Çalışmak, sabır ve yaratıcılık terzilik için olmazsa olmaz.

Doğru pantolon bedeni
ölçüsü nasıl alınır?

Beden
yapınıza uygun en doğru pantolon seçimini, bel/karın ve kalça çevrenizi ölçerek
kolayca öğrenebilirsiniz. Bel ve karın ölçüsünü, bel etrafında yatay olarak
bağlanmadan, Kalça çevrenizi ise kalçanın en yüksek bölgesinin yatay olarak
çevresi ölçülerek hesaplayabilirsiniz.

Erkek
pantolonlarında beden kısmına baktığınızda iki sayı görürsünüz. Bunun sebebi 1.
sayının bel ölçüsünü, 2. sayının bacak boy ölçüsünü simgelemesidir. Bel
genişliği için kemer kısmından tutarak ölçüm yapabilirsiniz. Bacak uzunluğunu
belirlemek için de belden kalçaya ve ayak tabanına kadar olan uzunluk
ölçülmelidir. Bacak uzunluğunun ölçüsü daima bel kısmı dikkate alınmadan
pantolon paçasına kadar verilir.

Pantolon paçası ölçüsü nasıl doğru
alınır?

Klasik
pantolonlar için başka bir başlık altında bahsetmiştik ama ​​​​kısaca tekrar
etmekte fayda var. Ülkemizde paça boyu alınırken tezgahtarlar size klasik bir
ayakkabı giydirip paça ölçüsünü yere ​​sıfır olacak şekilde alırlar. Tabi bu
takdirde ayakkabısız veya ince ​​topuklu bir ayakkabı ile yürürken pantolon paçası
ayağınıza takılır durur.​

​​Klasik
pantolonlar için ideal paça ölçüsü yerle sıfır değil, topuğunuzun bir santim
kadar üzerinde olmalıdır. Pantolonun paçası ayakkabınızın üzerinde fazlalıkmış
gibi yığılmamalı, kesinlikle.

Slim fit spor
kesim pantolonlarda paça boyu ayakkabının hemen üzerinde katlanmadan duracak
şekilde olabildiği gibi kimi zaman giyileceği ortama göre biraz daha kısa
olması da mümkün olabiliyor. Paça genişliğini ise zevkinize göre ayak bileği
hizasında 17 ila 20 cm arasında olacak şekilde düşünebilirsiniz.

Kot pantolonlarda
boot cut, regular, relax tipi geniş paça pantolonlarda daha dökümlü paçalar
giyilebilirken, slim-fit veya skinny tipi dar paça pantolonlarda döküme gerek yok;
ayak bileği hizasında, ayakkabının hemen üzerinde biten paça ölçüsü makbuldür.

Pantolon paçası
bilek kısmında darsa, kanvas veya kot pantolon paçasını kıvırmak son dönemde
gayet tarz olabilir, ancak paça genişse ve ayağınızda bot, çizme falan yoksa paçaları
kıvırmak pek şık durmaz.

Haber/Kaynak: Sınırkent